รูปภาพ5

ประเภทของการตัดต้นไม้บางส่วนออกจากป่า

 

ประเภทของการตัดต้นไม้บางส่วนออกจากป่า (การคัดเลือกต้นไม้บางต้นเพื่อตัดออกตามคุณภาพ, การเว้นระยะต้นไม้ตามต้นไม้ตามปริมาณที่กำหนด, การตัดต้นไม้เป็นแนวแถว)


01 การตัดต้นไม้บางส่วน
     การตัดต้นไม้บางส่วน ต้นไม้มืที่ถูกไว้ปลูกในป่าจะเติบโตขึ้นเรื่อยๆ เมื่อระยะเวลาผ่านไปประมาณ   15-20 ปี ต้นไม้ในป่าจะหนาแน่นจนเริ่มปกคลุมทั้งเมือง ถ้าปล่อยไว้โดยไม่จัดการกิ่งและใบไม้จะทับซ้อนกัน ทำให้รากของต้นไม้ไม่สามารถเติบโตได้อย่างเหมาะสม ส่งผลให้ต้นไม้ไม่สามารถโตได้อย่างสมบูรณ์แข็งแรง ดังนั้น จึงต้องมี การตัดต้นไม้บางส่วนออก เพื่อให้ต้นไม้ที่เหลืออยู่เติบโตขึ้นได้


รูปภาพ1

(ต้นไม้เติบโตขึ้นหนาแน่นจนทำให้รบกวนการเติบโตของต้นไม้ต้นอื่นๆในพื้นที่ป่าเดียวกัน)
Overcrowded trees inhibiting each other's growth. ©2010 Watashi no Mori.jp Photo Department

 


02 การคัดเลือกต้นไม้บางต้นเพื่อตัดออกตามคุณภาพ
     การตัดต้นไม้บางส่วนออกถือเป็นสิ่งขาดไม่ได้สำหรับงานการผลิตอุตสาหกรรมป่าไม้ เพราะช่วยให้ต้นได้เติบโตได้อย่างสมบูรณ์แข็งแรง ส่งผลผลิตอุตสาหกรรมป่าไม้ได้คุณภาพมีมูลค่าสูง อีกทั้งการตัดต้นบางส่วนที่ส่งออกยังสามารถนำไปขายเพื่อสร้างรายได้ในอีกทางหนึ่ง แต่ในปัจจุบันมีปัญหาเรื่องต้นทุนและการขาดแคลนบุคลากรและผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งทำให้การทำการตัดทอนกลายเป็นเรื่องยากขึ้น

รูปภาพ2

แผนภาพรูปภาพของ การตัดเลือกต้นไม้บางส่วนตามคุณภาพ


     ปรับสภาพแวดล้อมของต้นไม้ให้เหมาะสม โดยการตัดการตัดต้นไม้บางส่วนออกจะช่วยกระตุ้นการเจริญเติบของต้นไม้ที่เหลืออยู่ ทำให้ป่ามีควาแข็งแรงและทนทานต่อธรรมชาติ เช่น ลมและหิมะ รวมถึงการทนต่อโรคและแมลงต่าง ๆ


     นอกจากนี้ การที่ต้นไม้แต่ละต้นมีระยะห่างที่เหมาะสมทำให้แสงแดดสามารถส่องถึงพื้นดินของป่าได้ จะช่วยให้พืชพรรณในป่าอุดมสมบูรณ์ขึ้น และช่วยการทำให้สามารถลดการกัดเซาะของพื้นดินและการชะล้างของดินได้
การตัดต้นไม้บางส่วนออกยังส่งผลดีต่อความหลากหลายทางชีวภาพ เนื่องจากช่วยให้พืชและสัตว์ในระบบนิเวศน์หลายชนิดสามารถเติบโตและดำรงอยู่ในป่าได้อุดมสมบูรณ์มากขึ้น 
ระบบนิเวศป่าไม้ยังเจริญเติบโตอย่างสมบูรณ์ ซึ่งส่งผลให้การรักษาความหลากหลายทางชีวภาพเป็นไปได้ด้วยดี ทั้งนี้ การตัดทอนจะดำเนินการส่วนใหญ่ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงถึงฤดูหนาว

การตัดทอนแบบเน้นคุณภาพ
     เป็นการตัดทอนที่มุ่งเน้นไปที่ลักษณะและรูปร่างของต้นไม้ โดยจะเลือกต้นไม้ที่จะตัดออกจากป่าล่วงหน้าเป็นการเลือกต้นไม้ที่ต้องตัดออกก่อนที่การตัดทอนจะเริ่มตัดจริง และทำการตัดทอนโดยคำนึงถึงความสัมพันธ์ระหว่างต้นไม้ที่อยู่ใกล้เคียงกันในพื้นที่ป่า


     โดยพื้นฐานแล้ว จะเริ่มตัดต้นไม้ที่เจริญเติบโตไม่ดี, ต้นไม้ที่อ่อนแอหรือบาง, ต้นไม้ที่มีลักษณะโค้งงอ ก่อนที่จะเหลือต้นไม้ที่มีคุณภาพดี ดังนั้นในการตัดทอนแบบเน้นคุณภาพ การเลือกต้นไม้ที่จะตัดทอนจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อส่งเสริมการเจริญเติบโตของต้นไม้ที่เหลืออยู่ในป่า


     ดังนั้น การเลือกต้นไม้ที่จะตัดทอนถือเป็นส่วนสำคัญในวิธีนี้ เนื่องจาก การเลือกต้นไม้ที่ต้องตัด เป็นขั้นตอนที่สำคัญในการรักษาคุณภาพของป่าและการตัดทอนแบบเน้นคุณภาพนี้เป็นวิธีที่ได้รับความนิยมและใช้กันมากในปัจจุบัน

03 การเว้นระยะต้นไม้ตามปริมาณที่กำหนด
การตัดทอนแบบเน้นปริมาณ คือ การตัดทอนที่เน้นไปที่ความหนาแน่นของต้นไม้มากกว่าลักษณะหรือรูปร่างของต้นไม้ โดยจะกำหนดจำนวนต้นไม้ที่จะเหลือไว้ล่วงหน้าแล้วดำเนินการตัดทอน การเลือกต้นไม้จะทำโดยเครื่องจักร ซึ่งจะไม่เปลี่ยนแปลงอัตราส่วนของต้นไม้ดีและต้นไม้ไม่ดีระหว่างก่อนและหลังการตัดทอน แต่จะช่วยลดเวลาที่ใช้ในการเลือกต้นไม้ได้ ซึ่งเป็นข้อดีของวิธีนี้ การตัดทอนแบบเน้นปริมาณมักจะถูกนำมาใช้โดยพิจารณาจากความเหมาะสมทางเศรษฐกิจ (ลดต้นทุน) และความปลอดภัยในการทำงาน

รูปภาพ3


แผนภาพรูปภาพของการเว้นระยะต้นไม้ตามปริมาณที่กำหนด



04 การตัดต้นไม้เป็นแนวแถว
     การตัดทอนแบบเป็นแถว คือ ตัวอย่างหนึ่งของการตัดทอนแบบเน้นปริมาณ ซึ่งเป็นวิธีการตัดทอนที่ดำเนินการตามแนวแถว (หรือที่เรียกว่าเป็นรูปแบบเส้น) บนพื้นที่ที่ลาดชัน โดยไม่คำนึงถึงลักษณะหรือรูปร่างของต้นไม้ ต้นไม้ที่เหลือจะถูกจัดเรียงเป็นเส้นตรง ซึ่งทำให้สามารถใช้แนวที่ตัดไปแล้วในการขนส่งไม้ที่ตัดออกได้อีกด้วย การตัดทอนแบบเป็นแถวนี้บางครั้งก็เรียกว่า การตัดทอนบางส่วน



(*ข้อมูลเพิ่มเติม*   (列状間伐   れつじょうかんばつ  (Row thinning) คือการตัดทอนต้นไม้ตามแนวแถวในพื้นที่ลาดชัน โดยการตัดทอนนี้ไม่สนใจรูปร่างของต้นไม้และจัดการตัดออกในรูปแบบเส้นตรง ซึ่งจะช่วยให้การขนส่งไม้ที่ตัดออกทำได้ง่ายขึ้น)

รูปภาพ4

แผนภาพรูปภาพของการตัดต้นไม้เป็นแนวแถว


     การตัดทอนแบบเป็นแถว เป็นวิธีการตัดทอนที่ค่อนข้างใหม่ ซึ่งสามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพและต้นทุนต่ำด้วยการใช้เครื่องจักรกลการเกษตรที่มีประสิทธิภาพสูง โดยวิธีนี้จะเลือกวิธีการตัดทอนตามสภาพป่า เช่น การทิ้งต้นไม้ 3 แถวแล้วตัดทอน 1 แถว ("3 แถวเหลือ 1 แถว") หรือ "4 แถวเหลือ 1 แถว" และยังมีวิธีการตัดทอนแบบแถวที่เรียกว่า รูปแบบปลาไหล (魚骨型  ぎょこつがた) และ รูปแบบรัศมี (放射状型  ほうしゃじょうがた) ด้วยเช่นกัน


     ในการตัดทอนแบบเป็นแถว จะไม่เลือกต้นไม้ที่จะตัดทอนเหมือนการตัดทอนแบบเน้น แต่จะเน้นที่ประสิทธิภาพ ทำให้บางครั้งอาจตัดต้นไม้ที่มีคุณภาพดีออกไป หรือทำให้ต้นไม้ที่ไม่ดียังคงเหลืออยู่ ซึ่งเป็นข้อเสียของวิธีนี้ ดังนั้น หากสามารถแยกการใช้ประโยชน์จากต้นไม้ที่ตัดได้ตามคุณภาพของมัน ก็จะทำให้การตัดทอนแบบนี้เป็นวิธีที่มีความเหมาะสมและสมเหตุสมผลมากขึ้น


     นอกจากนี้ เพื่อให้ลักษณะและรูปร่างของต้นไม้มีลักษณะและรูปร่างที่สม่ำเสมอ การตัดทอนอาจทำโดยเริ่มจากการเลือกต้นไม้ที่ดีออกก่อน (ตัดทอนแบบเน้นคุณภาพ) แล้วตามด้วยการตัดทอนแบบเป็นแถว หรืออาจทำการตัดทอนแบบเป็นแถวก่อน แล้วค่อยเลือกต้นไม้ที่ไม่ดีออกในภายหลัง (ตัดทอนแบบเน้นคุณภาพ) การผสมผสานทั้งสองวิธีนี้จะช่วยใช้ข้อดีของแต่ละวิธีให้เกิดประโยชน์สูงสุด

รูปภาพ5

การตัดต้นไม้เป็นแนวแถว


[เอกสารอ้างอิง]
•กระทรวงป่าไม้และป่าไม้แห่งชาติ (林野庁) และสมาคมส่งเสริมการปรับปรุงป่าไม้แห่งประเทศญี่ปุ่น (社団法人全国林業改良普及協会) (しゃだんほうじん ぜんこく りんぎょう かいりょう ふきゅう きょうかい)"คู่มือการตัดทอนแบบเป็นแถว"
•กระทรวงป่าไม้และป่าไม้แห่งชาติ (林野庁) (りんやちょう) "คู่มือการตัดทอนแบบเป็นแถว"
•กระทรวงป่าไม้และป่าไม้แห่งชาติ (林野庁) "รายงานสีขาวเกี่ยวกับป่าไม้และการเกษตรป่าไม้"
---------------------------------------------   ---------------------------------------------

อ้างอิง 
แปลบทความจาก
間伐の種類(定性間伐・定量間伐・列状間伐)
Types of Forest Thinning (Quality, Quantity, Row method)
https://mail.google.com/mail/u/0/#inbox/FMfcgzQZTpwsGGPGmzTCrDnRcFjqhqbV?projector=1&messagePartId=0.1 

เพิ่มเติม วิจัยที่เกี่ยวข้อง (ในไทย)
แนวทางการตัดขยายระยะสวนป่าเชิงพาณิชย์ Thinning Guidelines for Commercial Plantation
https://forprod.forest.go.th/forprod/silvic/for_plant/data/RFD/1.pdf